Cách đấu tụ điện máy bơm nước

Bài viết tổng hợp các cách đấu tụ điện máy bơm nước dây motor động cơ 1 pha. Đấu tụ điện giúp giải đáp thắc mắc một số nguyên nhân tại sao máy bơm nước lên yếu, không lên cũng như một số cách khắc phục khác ngay tại nhà vô cùng đơn giản mà không cần phải đem ra tiệm.

Cách đấu tụ điện máy bơm nước

Tại sao máy bơm 1 pha cần tụ điện để khởi động và làm việc?

Động cơ 1 pha sử dụng tại Việt Nam có sử dụng mức điện áp phổ thông 220V và đa số đều sử dụng tụ điện. Có 2 loại tụ điện sử dụng trong quá trình sử dụng động cơ 1 pha: Tụ ngâm và tụ đề

Không phải hiển nhiên mà các máy bơm 1 pha phải cần tụ điện để khởi động và làm việc. Do đó chúng ta sẽ nghiên cứu một số nguyên nhân dưới đây:

Ưu điểm động cơ 3 pha so với động cơ 1 pha

Dòng điện 3 pha đi vào 3 cuộn dây stato sinh ra từ trường quay. Điều này giúp cho động cơ 3 pha không sử dụng tụ điện và dòng của dòng điện sinh ra sẽ nhỏ hơn.

Dòng điện 1 pha đi vào cuộn dây 1 pha không sinh ra từ trường quay mà chỉ sinh ra từ trường đập mạch. Loại từ trường này không  làm cho roto quay được mà phải nhờ vào cuộn dây phụ và tụ điện thì mới tạo ra từ trường quay. Do đó, người ta sử dụng tụ điện cho động cơ 1 pha chứ không phải động cơ 3 pha.

Động cơ 1 pha thường sẽ có công suất nhỏ, từ 2,2kw trở xuống. Dựa vào công suất ta dễ dàng nhận ra: Động cơ 1 pha được vận hành bởi 1 cuộn dây nên không thể chịu tải từ dòng tốt bằng 3 cuộn dây của động cơ 3 pha. Chúng ta phân tích sâu hơn thì để ý sự phân bố sức từ động trong động cơ 3 pha so với động cơ 2 pha  (được hiểu từ trường trong đông cơ 1 pha là từ trường của 2 cuộn dây theo cách gọi của người sử dung),biên độ sức từ động của đông cơ 3 pha lúc nào cũng lớn hơn 1,5 lần biên độ của sức từ động của động cơ 2 pha.

Từ đây ta dễ dàng đưa ra kết luận: Động cơ đồng bộ ba pha dễ điều chỉnh tốc độ và Moment hơn nhiều so với động cơ 1 pha.

Phương pháp chọn tụ điện cho động cơ máy bơm

Đối với máy bơm đặt cạn, tụ điện sẽ được lắp đặt đầy đủ trong các hộp cực. Sau một thời gian sử dụng chúng ta sẽ thay thế và phải chọn lại loại tụ điện mới.

Đối với các loại máy bơi sử dụng trong gia đình chẳng hạn như máy bơm giếng khoan. Là một loại bơm chìm, do đó bơm giếng 1 pha không thể lắp tụ điện sẵn vào động cơ được mà phải lắp trên mặt đất. Do đó chúng ta sẽ có những công thức chung để lựa chọn tụ điện:

+ Tụ làm việc:

C = 2800 x ( Iđm/U1) microfara

Trong đó: Iđm là dòng định mức, U1 là điện áp đặt vào động cơ

+ Tụ khởi động:

C kđ = C + C o

Trong đó C kđ : Tụ khởi động. C o là tụ sẽ ngắt ra sau khi khởi động hành công

Đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 3 dây ra

Đấu dây tụ điện máy bơm motor

Đây là loại dây motor điện được sử dụng phổ biến nhất trong các thiết bị, đặc biệt là các thiết bị máy bơm sử dụng trong hệ thống phun sương.

Ba dây này được quy ước rất rõ ràng là R-S-C. Trong đó:

  • R là dây chạy
  • S là dây nhắm mục đích khởi động
  • C là dây chung

Phương pháp đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 3 dây ra: Đầu tiên sử dụng đồng  hồ VOM để đo 3 cặp điện trở 3 đầu dây. Sau đó ta cặp dây có điện trở lớn nhất (đó là dây R và dây S). Tiếp theo đó, ta sẽ so  sánh điện trở C với 2 đây còn lại (dây R và dây S). Lúc này dây có điện trở lớn hơn là dây S, điện trở nhỏ nhất sẽ là dây R.

Đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 4 dây ra

Để thực hiện tốt quá trình đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 4 dây ra thì chúng ta  cần phải xác định được đâu là cuộn LV và đâu là cuộn KD. Hai phương pháp để xác định thường được sử dụng nhất đó chính là: Bằng mắt thường và sử dụng đồng hồ vạn năng.

Bằng mắt thường

Bước đầu tiên là đọc cần tháo Roto ra khỏi Stato. Với nguyên tắc như sau:

Trong Stato, cuộn dây LV nằm bên trong với cỡ dây lớn hơn cuộn dây KD. Chúng ta sẽ phân biệt được đâu là cuộc LV và đâu là cuộn KD dựa vào các đầu nối.

Cách để đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 4 dây ra bằng mắt thường: Đầu tiên nối 2 cuộn bất kì của cuộc LV và cuộn KD với nhau rồi nối một dây ra nguồn. Trong quá trình này, dây còn lại của cuộc LV sẽ được nối với dây nguồn còn lại cùng với 1 má tụ. Tiếp theo thì dây còn lại của cuộn KD sẽ  nối với má tụ còn lại. Đến đây thì quá trình đấu dây đã được hoàn thành.

Bằng đồng hồ

Đặc điểm khác nhau giữa cuộn LV và cuộn KD: LV sỡ hữu tiết diện lớn hơn KD và số vòng của cuộn KD bằng hoặc lớn hơn cuộn LV. Do đó, chúng ta dễ dàng đo được thông mạch khi thực hiện quá trình đấu tụ  máy bơm. Cụ thể là cuộn nào có điện trở bé hơn là cuộn LV, và cuộn còn lại chắc chắn là RD rồi.

Quy định phối màu của các hãng sản xuất sẽ giúp cho mỗi người thợ sửa điện sẽ có một cách đánh dấu riêng. Do đó, việc dựa vào màu sắc thì thường không có ý nghĩa trong  thực tế.

Đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 5 dây ra

Bước quan trọng trong quá trình đấu dây tụ điện máy bơm motor điện 1 pha 5 dây ra là cần phải xác định được đầu dây. Trường  hợp đấu với motor quạt 3 tốc độ (thông thường là motor của dàn lạnh máy lạnh). Bao  gồm 4 cuộn dây và có 5 dây ra. Các dây này đều được  qui ước kí hiệu lần lượt là: R-S-Hi-Me-Lo.

Trong đó:

  • R là dây chạy
  • S là dây đề – có chức năng khởi động
  • Hi là dây tốc độ cao
  • Me là dây có tốc độ trung bình
  • Lo là dây có tốc độ khá thấp

Như đã lưu ý thì bước xác định được các loại dây luôn là bước quan trọng nhất. Ta tiến hành theo quá trình dưới đây:

Sử dụng VOM để đo điện trở của cả 5 dây

Cặp có điện trở lớn nhất là R và S. Các dây còn lại là Hi,Me,Lo. Tức chúng ta đã chia 5 dây thành 2 nhóm rồi.

Bước tiếp theo chúng ta đem 3 đầu dây của nhóm số 2: Hi, Me, Lo chập vào nhau sau đó thực hiện đo điện trở các điểm chập với 2 đầu dây R và S. Dây có điện trở bé hơn là dây S, có điện trở lớn hơn là dây R. Vậy là ta đã xác định được dây R và dây S rồi nhé.

Tiếp theo, tiến hành tháo cả 3 đầu dây của nhóm số 2, tiến hành đo điện trở của từng dây với R. Sợi dây nào có điện trở nhỏ nhất là dây Hi, điện trở lớn nhất là Lo và dây còn lại chính là dây Me.

Đây là cách làm thường xuyên và phổ biến nhất thường được làm trong các quá trình đấu tụ điện với máy bơm nước.

Trên đây là một số cách đấu tụ điện máy bơm nước đơn giản chia theo từng trường hợp. Hy vọng bài viết này có thể giúp bạn một phần khắc phục một số nhược điểm trong quá trình tự đấu nối dây, nâng cao được năng suất cũng như giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình đấu nối.

Bài Trước: Thiết bị điện Panasonic và Schneider

Bài Tiếp: Tụ điện trong quạt có tác dụng gì?